Gotowy biznesplan vs własny – co wybrać?

Wprowadzenie

Przygotowanie biznesplanu to jeden z najważniejszych etapów planowania działalności gospodarczej. Dla wielu osób jest to również jeden z najtrudniejszych momentów. Trzeba opisać pomysł na firmę, wskazać klientów, przeanalizować konkurencję, przygotować kalkulację kosztów, prognozę sprzedaży, analizę SWOT oraz uzasadnić, dlaczego przedsięwzięcie ma szansę powodzenia.

Nic więc dziwnego, że wiele osób wpisuje w Google hasła takie jak: gotowy biznesplan, wzór biznesplanu, biznesplan do urzędu pracy, przykładowy biznesplan czy jak napisać biznesplan. Użytkownicy szukają nie tylko teorii, ale przede wszystkim praktycznych przykładów, które pokażą im, jak taki dokument powinien wyglądać.

Pojawia się jednak ważne pytanie: czy warto skorzystać z gotowego biznesplanu, czy lepiej napisać wszystko samodzielnie od podstaw? Odpowiedź nie jest zero-jedynkowa. Wszystko zależy od celu, rodzaju działalności, wymagań urzędu lub instytucji oraz od tego, w jaki sposób chcesz wykorzystać gotowy materiał.

1. Czym jest biznesplan?

Gotowy biznesplan to przykładowe opracowanie, które przedstawia konkretny pomysł na działalność gospodarczą. Może dotyczyć na przykład salonu kosmetycznego, firmy remontowej, sklepu internetowego, mobilnego podologa, studia pilates, warsztatu samochodowego, salonu groomerskiego, działalności gastronomicznej albo usługowej.

Najczęściej taki dokument zawiera najważniejsze elementy biznesplanu, czyli między innymi:

• opis planowanego przedsięwzięcia,
• charakterystykę oferty,
• opis klientów,
• analizę rynku i konkurencji,
• plan promocji,
• analizę SWOT,
• wykaz planowanych wydatków,
• kalkulację kosztów,
• prognozę przychodów,
• uzasadnienie opłacalności działalności.

Biznesplan nie powinien być traktowany jako dokument do bezmyślnego skopiowania. Jego największą wartością jest to, że pokazuje strukturę, język, sposób argumentacji i przykładowe ujęcie danego pomysłu biznesowego.

Dla osoby, która nigdy wcześniej nie pisała biznesplanu, taki wzór może być bardzo pomocny. Pozwala zobaczyć, jak w praktyce opisać działalność, jak przedstawić klientów, jak uzasadnić zakupy inwestycyjne i jak połączyć część opisową z finansową.

2. Czym różni się własny biznesplan od gotowego wzoru?

Własny biznesplan to dokument przygotowany od podstaw pod konkretną osobę, konkretną działalność i konkretne wymagania. Uwzględnia indywidualne doświadczenie wnioskodawcy, lokalny rynek, realne ceny, wybrane wyposażenie, planowane miejsce prowadzenia działalności oraz wymagania danego urzędu lub operatora dotacji.

Gotowy biznesplan jest natomiast materiałem pomocniczym. Może pokazywać podobny typ działalności, ale nie zastąpi indywidualnych informacji. Przykładowo biznesplan salonu kosmetycznego może pomóc osobie planującej otwarcie gabinetu beauty, ale nie będzie w pełni pasował do każdej sytuacji. Inne będą ceny usług w małym mieście, inne w dużym mieście wojewódzkim. Inna będzie konkurencja, inny zakres usług i inna lista wydatków.

Podobnie jest w przypadku firmy remontowej. Jeden wnioskodawca może planować usługi wykończeniowe dla klientów indywidualnych, inny specjalizację w zabudowach GK, a jeszcze inny drobne prace naprawcze i remonty mieszkań pod wynajem. Gotowy wzór może wskazać kierunek, ale szczegóły powinny zostać dopasowane do realnego pomysłu.

3. Kiedy gotowy biznesplan może być dobrym rozwiązaniem?

Gotowy biznesplan może być bardzo dobrym rozwiązaniem wtedy, gdy nie wiesz, od czego zacząć. Wielu przyszłych przedsiębiorców ma pomysł na firmę, ale ma problem z jego opisaniem. Wiedzą, co chcą robić, jakie usługi oferować i jakie wyposażenie kupić, ale nie potrafią przełożyć tego na język biznesplanu.

W takiej sytuacji gotowy wzór biznesplanu może pomóc uporządkować myśli. Pokazuje, jakie informacje są zwykle potrzebne i jak można je przedstawić w sposób logiczny, rzeczowy i zrozumiały.

Gotowy biznesplan sprawdzi się szczególnie wtedy, gdy:

• chcesz zobaczyć, jak wygląda przykładowy biznesplan,
• nie wiesz, jak opisać analizę rynku,
• masz problem z przygotowaniem analizy SWOT,
• nie wiesz, jak uzasadnić planowane wydatki,
• chcesz sprawdzić, jak połączyć część opisową z finansową,
• potrzebujesz inspiracji do napisania własnego dokumentu,
• przygotowujesz biznesplan do urzędu pracy lub projektu dotacyjnego.

Przykład: osoba planująca otwarcie mobilnego salonu kosmetycznego może skorzystać z gotowego biznesplanu jako inspiracji do opisania usług, grupy klientów, sposobów promocji i niezbędnego wyposażenia. Nie powinna jednak przepisywać treści słowo w słowo. Powinna dopasować dokument do własnych kwalifikacji, miejscowości, cen usług oraz realnych kosztów zakupu sprzętu.

4. Kiedy lepiej napisać biznesplan od podstaw?

Napisanie biznesplanu od podstaw będzie lepszym rozwiązaniem wtedy, gdy działalność jest bardzo nietypowa, innowacyjna albo mocno zależna od lokalnych warunków. Dotyczy to również sytuacji, gdy urząd lub operator dotacji wymaga szczegółowych odpowiedzi w konkretnym formularzu.

Własny biznesplan warto przygotować od podstaw także wtedy, gdy:

• masz niestandardowy pomysł na działalność,
• łączysz kilka różnych usług,
• planujesz większą inwestycję,
• ubiegasz się o wysoką dotację,
• formularz wniosku jest bardzo szczegółowy,
• musisz wykazać doświadczenie i kwalifikacje,
• działasz na specyficznym, lokalnym rynku,
• potrzebujesz dokumentu całkowicie dopasowanego do swojej sytuacji.

Przykład: jeśli planujesz otwarcie pracowni ceramicznej połączonej z warsztatami edukacyjnymi, sprzedażą online i zajęciami dla dzieci, gotowy biznesplan podobnej działalności może być pomocny, ale raczej nie wystarczy. Taki pomysł wymaga indywidualnego opisania oferty, modelu sprzedaży, sezonowości, grup klientów i kosztów.

Podobnie w przypadku działalności produkcyjnej. Jeżeli ktoś planuje produkcję mebli na wymiar, konieczne będzie dokładne opisanie procesu produkcji, maszyn, materiałów, odbiorców, cen, czasu realizacji zleceń i przewidywanej marży. Gotowy biznesplan może być punktem odniesienia, ale finalny dokument musi opierać się na realnych danych.

5. Gotowy biznesplan jako pomoc, a nie dokument do kopiowania

To bardzo ważne: gotowy biznesplan najlepiej traktować jako materiał pomocniczy, wzór, inspirację lub przykład. Nie powinien być kopiowany jeden do jednego, zwłaszcza jeśli dokument ma zostać złożony w urzędzie pracy, LGD, OWES lub innej instytucji przyznającej dofinansowanie.

Każdy urząd może mieć własny formularz, własne kryteria oceny i własne wymagania. Nawet jeśli dwa urzędy przyznają dotacje na rozpoczęcie działalności gospodarczej, ich dokumenty mogą się znacząco różnić. Jeden formularz może wymagać szczegółowej analizy konkurencji, inny większego nacisku na kwalifikacje wnioskodawcy, a jeszcze inny dokładnego harmonogramu zakupów.

Dlatego gotowy biznesplan warto wykorzystać jako bazę merytoryczną. Można na jego podstawie zobaczyć, jak opisać podobną działalność, jakie argumenty warto uwzględnić, jakie wydatki mogą być potrzebne i jak przedstawić mocne strony przedsięwzięcia. Następnie należy dopasować treść do własnej sytuacji.

Dobre wykorzystanie gotowego biznesplanu polega na tym, że czytasz przykład, analizujesz jego strukturę, a potem piszesz własnymi słowami. Dzięki temu dokument jest bardziej wiarygodny, spójny i lepiej odpowiada na pytania urzędu.

6. Przykłady zastosowania gotowego biznesplanu

Przykład 1: dotacja z urzędu pracy na firmę usługową

Pani Anna chce ubiegać się o dotację z urzędu pracy na rozpoczęcie działalności jako stylistka paznokci. Nie wie jednak, jak opisać konkurencję i jak uzasadnić zakup lampy, frezarki, biurka, pochłaniacza pyłu i zestawu lakierów.

Wpisuje w Google: gotowy biznesplan salon kosmetyczny, biznesplan do urzędu pracy kosmetyczka albo wzór biznesplanu stylizacja paznokci. Znajduje przykładowy biznesplan i na jego podstawie widzi, jak można opisać usługi, klientów, promocję oraz planowane wydatki.

Nie kopiuje jednak dokumentu. Dopisuje własne doświadczenie, lokalizację, ceny usług, konkretne wyposażenie i informacje o rynku w swojej miejscowości. W ten sposób gotowy biznesplan pomaga jej przygotować indywidualny dokument.

Przykład 2: firma remontowo-budowlana

Pan Tomasz planuje założyć firmę remontową. Ma doświadczenie, ale nie wie, jak przedstawić swoją ofertę w biznesplanie. Wie, że będzie wykonywał malowanie, szpachlowanie, układanie paneli, drobne prace wykończeniowe i montażowe.

Gotowy biznesplan firmy remontowej pomaga mu uporządkować zakres usług i przygotować opis grupy docelowej. Dzięki przykładowi zauważa, że warto wskazać klientów indywidualnych, właścicieli mieszkań na wynajem, osoby wykańczające domy oraz małe firmy potrzebujące drobnych prac remontowych.

Własny biznesplan uzupełnia jednak o swoje kwalifikacje, narzędzia, obszar działania i realne ceny usług.

Przykład 3: sklep internetowy

Osoba planująca sklep internetowy często szuka informacji, jak opisać sprzedaż online, marketing, dostawców i kanały promocji. Gotowy biznesplan sklepu internetowego może pokazać, jak przedstawić model działalności, ale finalny dokument powinien uwzględniać konkretny asortyment.

Inaczej wygląda biznesplan sklepu z odzieżą, inaczej sklepu z rękodziełem, a jeszcze inaczej sklepu z produktami dla dzieci. W każdym przypadku trzeba dopasować opis klientów, konkurencji, marży, kosztów reklamy i sposobów pozyskiwania zamówień.

7. Na co uważać, korzystając z biznesplanu?

Największym błędem jest traktowanie gotowego biznesplanu jako dokumentu, który można wysłać do urzędu bez żadnych zmian. To ryzykowne. Po pierwsze, treść może nie pasować do formularza. Po drugie, dane mogą nie odpowiadać Twojej sytuacji. Po trzecie, urząd może zwrócić uwagę, że opis jest zbyt ogólny lub niespójny z wnioskiem.

Trzeba też uważać na nieaktualne dane. Ceny sprzętu, wysokość kosztów, stawki usług, wymagania urzędów i realia rynkowe zmieniają się. Dlatego przed złożeniem dokumentów warto sprawdzić aktualne ceny i dopasować kalkulacje do obecnych warunków.

Warto również pamiętać, że biznesplan powinien być spójny. Jeśli w opisie działalności wskazujesz usługi mobilne, to wydatki powinny to potwierdzać. Jeżeli piszesz o sprzedaży online, powinny pojawić się koszty sklepu internetowego, reklamy, opakowań lub obsługi zamówień. Jeżeli deklarujesz pracę w lokalu, trzeba opisać lokal, jego wyposażenie i warunki prowadzenia działalności.

8. Gotowy czy własny biznesplan – co wybrać?

Najrozsądniejsze podejście to połączenie obu rozwiązań. Biznesplan warto wykorzystać jako przykład, inspirację i pomoc merytoryczną. Własny dokument powinien być natomiast finalnym dokumentem dopasowanym do Twojej działalności.

Jeśli dopiero zaczynasz, gotowy wzór może oszczędzić dużo czasu i stresu. Zobaczysz, jak wygląda profesjonalna struktura dokumentu, jakie informacje warto uwzględnić i jakim językiem opisywać przedsięwzięcie. To szczególnie pomocne, gdy pierwszy raz przygotowujesz biznesplan do urzędu pracy lub innej instytucji.

Jeżeli jednak zależy Ci na skutecznym dokumencie, nie poprzestawaj na samym wzorze. Dopasuj treść do siebie. Opisz swoje doświadczenie, kwalifikacje, lokalny rynek, realną konkurencję, planowane ceny, konkretne wydatki i własny sposób działania.

Gotowy biznesplan odpowiada na pytanie: „Jak to może wyglądać?”.
Własny biznesplan odpowiada na pytanie: „Jak będzie wyglądać moja działalność?”.

I właśnie ta różnica jest kluczowa.

9. Podsumowanie

Gotowy biznesplan może być bardzo wartościowym wsparciem przy przygotowywaniu dokumentów do dotacji, urzędu pracy lub rozpoczęcia działalności gospodarczej. Pomaga zrozumieć strukturę biznesplanu, podpowiada sposób opisu działalności, pokazuje przykładowe argumenty, analizę rynku, analizę SWOT i kalkulację wydatków.

Nie powinien jednak zastępować indywidualnego opracowania. Każdy biznesplan powinien być dopasowany do konkretnego pomysłu, osoby, lokalnego rynku i wymagań instytucji. Najlepszym rozwiązaniem jest wykorzystanie gotowego biznesplanu jako praktycznego wzoru, a następnie przygotowanie własnej wersji dokumentu.

Jeśli więc zastanawiasz się, czy wybrać gotowy biznesplan, czy napisać własny od podstaw, odpowiedź brzmi: skorzystaj z gotowego wzoru jako inspiracji, ale finalny dokument przygotuj indywidualnie. Dzięki temu biznesplan będzie bardziej wiarygodny, spójny i lepiej dopasowany do celu, w jakim go składasz.

10. FAQ – Najczęściej zadawane pytania